پنبه، پیشگام در کشاورزی حفاظتی و مدیریت شوری
رئیس مؤسسه تحقیقات پنبه کشور: توسعه کشاورزی حفاظتی، مدیریت شوری و افزایش بهره‌وری آب، سه محور مهم برای پایداری تولید پنبه است
.
رئیس مؤسسه تحقیقات پنبه کشور با تأکید بر ضرورت حرکت به سمت کشاورزی حفاظتی و مدیریت بهینه منابع آب و خاک، گفت: کاهش دفعات و شدت خاک‌ورزی، مدیریت بقایای گیاهی، حفظ رطوبت خاک و کاهش تبخیر از سطح خاک، از مهم‌ترین اقداماتی است که می‌تواند ضمن کاهش هزینه‌های تولید، به افزایش پایداری تولید و ارتقای بهره‌وری آب در مزارع پنبه کمک کند.
قربانی با اشاره به تجربه اجرای روش‌های کم‌خاک‌ورزی و کشت مستقیم در برخی مناطق کشور، اظهار داشت: خراسان رضوی از جمله مناطقی است که تجربه ارزشمندی در توسعه روش‌های کشاورزی حفاظتی، به‌ویژه در اراضی دارای محدودیت شوری، دارد و این تجربیات می‌تواند به عنوان الگویی برای توسعه فناوری‌های نوین مدیریت آب و خاک مورد استفاده قرار گیرد.
مدیریت شوری؛ ضرورت امروز کشاورزی کشور
وی شوری آب و خاک را یکی از چالش‌های جدی و رو به گسترش بخش کشاورزی دانست و افزود: مدیریت صحیح آبیاری، انتخاب ارقام متناسب با شرایط منطقه، تعیین الگوی کشت مناسب، استفاده بهینه از نهاده‌ها و اصلاح روش‌های مدیریت خاک، از مهم‌ترین راهکارهای کاهش آثار شوری و حفظ توان تولید اراضی کشاورزی است.
رئیس مؤسسه تحقیقات پنبه کشور خاطرنشان کرد: مقابله با شوری تنها به اصلاح خاک محدود نمی‌شود، بلکه باید مجموعه‌ای از اقدامات شامل مدیریت آب، انتخاب رقم، زمان‌بندی آبیاری و شیوه مناسب مدیریت مزرعه به صورت همزمان مورد توجه قرار گیرد.
پنبه؛ محصولی مناسب برای مناطق دارای محدودیت منابع آب
قربانی با اشاره به ویژگی‌های پنبه گفت: این محصول به دلیل سازگاری نسبی با شرایط کم‌آبی و امکان مدیریت زمان و میزان آبیاری، ظرفیت مناسبی برای توسعه در مناطق مواجه با محدودیت منابع آب دارد.
وی افزود: نتایج تحقیقات انجام‌شده نشان می‌دهد مدیریت دقیق زمان و مقدار آبیاری می‌تواند نقش مؤثری در افزایش بهره‌وری مصرف آب، کاهش هزینه‌های تولید و حفظ پایداری عملکرد پنبه داشته باشد.
از مزرعه تحقیقاتی تا مزرعه کشاورز
رئیس مؤسسه تحقیقات پنبه کشور، هدف نهایی فعالیت‌های تحقیقاتی و توسعه‌ای در این حوزه را افزایش بهره‌وری آب و خاک، کاهش هزینه‌های تولید، مقابله با شوری، حفظ کیفیت و حاصلخیزی خاک و حرکت به سمت تولید پایدار و کشاورزی دانش‌بنیان عنوان کرد.
قربانی تأکید کرد: توسعه و ترویج یافته‌های تحقیقاتی در مزارع کشاورزان و کشت و صنعت‌ها، علاوه بر فراهم کردن امکان ارزیابی عملی فناوری‌ها در شرایط واقعی تولید، زمینه انتقال دانش فنی، آموزش بهره‌برداران و افزایش ضریب نفوذ یافته‌های تحقیقاتی را فراهم می‌کند.
خراسان جنوبی؛ ظرفیت مهم توسعه کشاورزی حفاظتی پنبه
بر اساس این گزارش، خراسان جنوبی از مناطق مهم تولید پنبه کشور و یکی از کانون‌های دارای ظرفیت در زمینه توسعه کشاورزی حفاظتی به شمار می‌رود و قابلیت قابل توجهی برای توسعه فناوری‌های مدیریت آب و خاک در این محصول دارد.
همچنین سابقه فعالیت‌های پژوهشی و توسعه‌ای در حوزه پنبه در خراسان رضوی، ظرفیت مناسبی برای گسترش همکاری میان مؤسسه تحقیقات پنبه کشور، مراکز تحقیقاتی، کشاورزان و کشت و صنعت‌های منطقه ایجاد کرده است.
پژوهش در میدان تولید؛ مسیر افزایش ضریب نفوذ دانش
مؤسسه تحقیقات پنبه کشور بر این باور است که حضور مستقیم پژوهشگران در مزارع، اجرای طرح‌های تحقیقاتی در شرایط واقعی تولید و ارتباط مستمر با کشاورزان و بهره‌برداران، یکی از مؤثرترین مسیرهای تبدیل دستاوردهای پژوهشی به فناوری‌های قابل استفاده در مزرعه است.
بر این اساس، پیوند میان پژوهش، مزرعه و بهره‌بردار می‌تواند ضمن افزایش ضریب نفوذ دانش، به ارتقای بهره‌وری آب و خاک، کاهش هزینه‌های تولید، افزایش درآمد کشاورزان و حرکت صنعت پنبه کشور به سمت تولید پایدار، دانش‌بنیان و سازگار با محدودیت‌های منابع طبیعی کمک کند.
